?qlt=82&ts=1781191142679&dpr=off)
Inflammatie bij kanker speelt een centrale rol in het ontstaan van gewichtsverlies, spiermassaverlies en ondervoeding. Chronische ontsteking door kanker beïnvloedt niet alleen het metabolisme, maar ook de eetlust, fysieke belastbaarheid en het herstelvermogen van patiënten. Voege herkenning van kankergerelateerde inflammatie en gerichte voedingsondersteuning zijn daarom essentieel binnen de oncologische zorg.
Hoe vaak komt inflammatie bij kanker voor?
Meer dan 50% van de patiënten met kanker heeft systemische inflammatie bij het eerste bezoek aan de arts.1 Dit percentage neemt toe bij gevorderde ziekte.1 Dit kan leiden tot metabole veranderingen waarbij het lichaam meer energie verbruikt en spiermassa sneller afbreekt.
Gevolgen van kankergerelateerde inflammatie
Inflammatie is een belangrijke factor in de ontwikkeling van ondervoeding 2-5 en heeft directe invloed op de voedingsstatus en behandeluitkomsten van patiënten. Door verhoogde eiwitafbraak en veranderingen in het metabolisme ontstaat sneller verlies van vetvrije massa en fysieke conditie.
Inflammatie bij kanker draagt bij aan:
- gewichtsverlies en anorexie
- spiermassaverlies
- metabole veranderingen
- vermoeidheid en pijn
Deze factoren kunnen een negatieve impact hebben op het succes van de behandeling.5-7
Waarom spiermassa meten cruciaal is
Bij inflammatie veroorzaakt door kanker speelt spiermassaverlies een centrale rol. Verlies van spiermassa kan optreden ondanks een stabiel lichaamsgewicht of een gezond BMI.
Daarom is het belangrijk om niet alleen gewicht, maar ook de volgende uitkomstmaten mee te nemen in de beoordeling van de voedingsstatus:
- voedingsinname
- spiermassa
- fysieke functionaliteit
- vermoeidheid
Voedingsondersteuning bij kanker en inflammatie
Bij patiënten met systemische inflammatie is de voedingsbehoefte vaak verhoogd, terwijl een adequate voedingsinname juist bemoeilijkt wordt.
Passende voedingszorg richt zich op:
- ondersteuning van voldoende inname van alle noodzakelijke voedingsstoffen[4] , waaronder energie- en eiwit maar ook micronutriënten
- behoud van spiermassa
- ondersteuning van fysieke functionaliteit
- beperking van verdere achteruitgang van de voedingsstatus
- ondersteuning van herstel tijdens en na de behandeling
Naast voldoende energie en eiwit is ook de samenstelling van de voedingsondersteuning van belang, met name bij patiënten met risico op cachexie of spiermassaverlies. Chronische ontsteking door kanker gaat vaak gepaard met verhoogde eiwitafbraak en veranderingen in het metabolisme. Omega-3 vetzuren kunnen een positief effect hebben op eetlust, voedingsinname, spiermassa, en lichaamsgewicht.1 Daarom kan omega-3 verrijkte medische voeding onderdeel zijn van de behandeling.
Studies laten zien dat drinkvoeding met omega-3 vetzuren de uitkomsten bij oncologische patiënten verbeteren:
VERMINDEREN VAN INFLAMMATIE8-10
GEWICHTSTOENAME EN TOENAME VAN SPIERMASSA9,11,15
VERBETERING VAN KWALITEIT VAN LEVEN9,14,16
VERBETERDE TOLERANTIE VOOR BEHANDELING9,12,14
In het webinar ‘De meerwaarde van Omega-3’ belicht oncologie diëtist Herma ten Have de voordelen van omega-3 vetzuren. Ze vertelt wat mogelijke positieve effecten van omega-3 bij kanker zijn, wat er wordt geadviseerd in de richtlijnen en over het gebruik van visolie tijdens chemotherapie.
Omega-3 in voedingsrichtlijnen
Internationale en nationale richtlijnen4,5 adviseren het gebruik van omega-3 vetzuren bij oncologische patiënten met risico op ondervoeding om eetlust, voedselinname, spiermassa en lichaamsgewicht te stabiliseren of verbeteren. Daarbij is er specifiek aandacht voor medische voeding verrijkt met omega-3 vetzuren in de ESMO richtlijnen5 en het gebruik van visolie en N-3 PUFA’s (EPA & DHA) bij patiënten met gevorderde kanker tijdens chemotherapie in de ESPEN en LWDO richtlijnen.4,17
Medische voeding bij inflammatie door kanker
Forticare Advanced drinkvoeding is speciaal ontwikkeld voor patiënten met een (risico) op ondervoeding als gevolg van kanker, chronische katabole ziekte of cachexie.
Gerichte voedingsondersteuning met Forticare Advanced kan bijdragen aan herstel en behoud van voedingsstatus tijdens het behandeltraject.
Oncologische voedingszorg in de praktijk
Gewichtsverlies, spiermassaverlies en een verhoogde eiwitbehoefte komen vaak voor bij patiënten met kanker. Tijdige signalering en gerichte voedingsinterventies kunnen bijdragen aan behoud van voedingsstatus, spiermassa en fysieke functionaliteit tijdens het behandeltraject. Juist in deze fase kan de inzet van de juiste voedingsstrategie verschil maken in uitkomsten voor de patiënt.
Samen met zorgprofessionals zet Nutricia zich in voor de toepassing van voedingszorg binnen de oncologische praktijk. Heeft u vragen over voedingszorg bij kanker, spiermassaverlies of cachexie? Nutricia ondersteunt met klinische evidentie, praktijkgerichte inzichten en toepasbare handvatten voor de dagelijkse praktijk
Lees meer over medische voeding binnen de oncologische zorg
1. Muscaritoli M, et al. Oncotarget. 2017;8(45):79884–79896.
2. Arends J, et al. Clin Nutr. 2017;36(5):1187–1196.
3. Cederholm T, et al. Clin Nutr. 2017;36:49–64.
4. Arends J, et al. Clin Nutr. 2017;36(1):11–48.
5. Arends J, et al. ESMO Open. 2021;6(3):100092.
6. Roxburgh CSD, et al. Br J Cancer. 2014;110(6):1409–12.
7. Ryan AM, et al. Nutrition. 2019;67–68:110539.
8. Guarcello M, et al. Nutritional Therapy Metabolism. 2007;25(1):25-30.
9. Sanchez-Lara K, et al. Clin Nutr. 2014;33(6):1017-1023.
10. Faber J, et al. J Cachexia Sarcopenia and Muscle. 2015;6(1):32–44.
11. Feijo PM, et al. Nutrition. 2019;61:125-131.
12. Aredes MA, et al. Nutrition. 2019;67-68:110528.
13. Van der Meij BS, et al. The Journal of nutrition. 2010;140(10):1774-1780.
14. Cereda E, et al. Radiotherapy & Oncology. 2018; 126(1):81-88.
15. de van der Schueren MAE, et al. Ann Oncol. 2018;29(5):1141-1153.
16. van der Meij BS, et al. Eur J Clin Nutr. 2012;66(3):399-404.